Bandenspanning berekenen

Waarom bandenspanning meer uitmaakt dan de rest

Aan een gravelbike valt van alles af te stellen, maar niets verandert de fiets zo snel en zo gratis als een halve bar meer of minder. Te hard en je band stuitert over grind en kasseien heen in plaats van erop te blijven liggen: je verliest grip, je krijgt de trillingen in je handen en je glijdt in een bocht op los grind weg. Te zacht en je band wiebelt in de bocht, je slaat op een wortel of een putdeksel de velg aan en op asfalt rol je zwaar.

De juiste druk is dus geen getal maar een smal gebied, en dat gebied verschuift met alles: hoe zwaar je bent, hoe breed je band is, waar de velg hem uit elkaar trekt, of er een binnenband in zit, en wat er die dag onder je ligt. Deze calculator zet die dingen bij elkaar en geeft je een vertrekpunt.

Wat de calculator meeneemt

Systeemgewicht

Rijder, fiets en bagage samen. Niet alleen jij: een fiets van 10 kg en tassen van 5 kg zijn samen een zesde van wat er op je banden drukt, en dat verschuift het advies met meer dan een tiende bar.

Bandenbreedte

De grootste knop van allemaal. Een bredere band houdt meer lucht vast, dus dezelfde last drukt hem minder in. Van 40 naar 45 mm scheelt bij hetzelfde gewicht ongeveer 15% van je druk.

Wieldiameter

Een groter wiel legt een langer contactvlak op de grond en heeft daardoor iets minder druk nodig. Het verschil tussen 700c en 650b is klein, een paar procent en bij gravel minder dan een tiende bar. 700c en 29" zijn overigens dezelfde hoepelmaat, dus die twee geven hier hetzelfde antwoord.

Binnenbreedte van de velg

Een bredere velg trekt dezelfde band breder en platter uit. Hij meet dan meer millimeters, staat steviger in bochten en kan daardoor met minder lucht toe. Reken op ongeveer 1% minder druk per millimeter extra velgbreedte.

Tubeless of binnenband

Met een binnenband ligt er een ondergrens die niets met gevoel te maken heeft: zakt de band bij een klap tot op de velg, dan knijpt die de binnenband plat en snijdt er twee gaatjes in. Daarom komt het advies met een binnenband nooit onder 1,6 bar uit, hoe breed je band ook is.

Ondergrond

In los zand wil je lager zitten, zodat de band over het zand drijft. Op wortels ook, zodat hij zich eromheen vouwt. Op grind en asfalt juist hoger: daar is rolweerstand het probleem, niet grip.

Waar het je om gaat

Binnen dat gebied kan je nog kiezen. Onderin krijg je grip en comfort, bovenin snelheid en bescherming voor je velg.

Waarom achter hoger dan voor

Op een gravelbike staat ongeveer 40% van het gewicht op het voorwiel en 60% op het achterwiel. Toch zetten we de achterband niet anderhalf keer zo hard: dat rijdt niemand, en de twee banden doen ook niet hetzelfde werk. De voorband moet sturen en grip houden, dus die mag zachter. De achterband vangt de klappen op waar je overheen bent gereden en beschermt de velg, dus die mag harder. In de praktijk komt dat neer op zo'n 10 tot 15% verschil, en dat is ook wat de calculator geeft.

Waarom het een bereik is en geen getal

Een calculator die zegt dat je op 1,73 bar moet rijden, doet alsof hij nauwkeuriger is dan hij kan zijn. Hij weet niet welk karkas je band heeft, of er een inzetstuk in zit, hoe warm het is, of je fietst met een verzet dat je uit het zadel dwingt en hoe hard jij zelf rijdt. Wat hij wel kan, is het gebied afbakenen waarbinnen het antwoord vrijwel zeker ligt. Dat is een bereik van ongeveer 0,2 bar breed. Begin in het midden, rijd een keer, en schuif daarna.

Zoek je meer achtergrond bij de curve zelf en de tabellen waar hij op gefit is, die staan in de documentatie van deze tool.